Wat is cupping? De complete gids voor patiënten en therapeuten

Wat is cupping? De complete gids voor patiënten en therapeuten

Cupping is een behandeltechniek waarbij een cup op de huid wordt geplaatst en negatieve druk wordt gecreëerd. Hierdoor wordt de huid gedeeltelijk in de cup getrokken. Dat geeft een duidelijke mechanische en sensorische prikkel en kan tijdelijk leiden tot roodheid of de bekende ronde verkleuringen.

Cupping wordt al eeuwenlang in verschillende delen van de wereld toegepast. Tegenwoordig wordt de techniek ook gebruikt binnen massage, sportbegeleiding en fysiotherapie. Daarbij bestaan verschillende vormen, variërend van statische cupping tot bewegende massage cupping.

De populariteit van cupping is groot, maar ook de claims lopen sterk uiteen. Cupping wordt soms beschreven als een manier om spieren los te maken, fascia te behandelen, de doorbloeding te verbeteren of zelfs “afvalstoffen uit het lichaam te trekken”.

Niet al deze verklaringen zijn wetenschappelijk bewezen.

Wat gebeurt er dan wél wanneer een cup op de huid wordt geplaatst? Waarvoor wordt cupping gebruikt? En wat weten we inmiddels uit wetenschappelijk onderzoek?

Wat is cupping?

Cupping is een techniek waarbij met behulp van een cup een onderdruk wordt gecreëerd op de huid.

Normaal gesproken oefenen massage en veel andere manuele technieken vooral druk naar binnen uit. Bij cupping gebeurt mechanisch gezien iets anders: de negatieve druk trekt de huid en het oppervlakkige weefsel gedeeltelijk omhoog in de cup.

De hoeveelheid negatieve druk kan variëren van licht tot relatief sterk.

Cups kunnen onder andere gemaakt zijn van:

  • kunststof;
  • siliconen;
  • glas;
  • rubber;
  • bamboe.

De manier waarop het vacuüm wordt gecreëerd verschilt per type cup. Bij moderne kunststof cups wordt vaak een handpomp gebruikt. Siliconen cups worden meestal eerst ingedrukt en vervolgens op de huid geplaatst. Bij traditionele fire cupping wordt kortdurend warmte gebruikt om onderdruk in een glazen cup te creëren.

Het fundamentele principe blijft hetzelfde: door negatieve druk ontstaat een mechanische belasting van de huid en het onderliggende oppervlakkige weefsel.

Waar komt cupping vandaan?

Cupping is geen moderne uitvinding.

Vormen van cupping komen al lange tijd voor binnen traditionele geneeswijzen in verschillende delen van de wereld, waaronder China en het Midden-Oosten. Ook in andere regio’s zijn historische vormen van behandeling met vacuüm of verwarmde cups beschreven.

Daardoor bestaat niet één enkele oorsprong of één universele cuppingmethode.

Binnen verschillende tradities werden en worden aan cupping uiteenlopende verklaringen gegeven. Zo werd de techniek gebruikt vanuit theorieën over energiebanen, bloed, stagnatie en ziekte.

De moderne toepassing binnen de fysiotherapie en sportbegeleiding heeft vaak een andere invalshoek. Daar wordt cupping meestal benaderd als een mechanische en sensorische interventie voor bijvoorbeeld pijn, stijfheid of tijdelijke beïnvloeding van bewegen.

De historische achtergrond van een behandeling en de moderne wetenschappelijke verklaring hoeven dus niet hetzelfde te zijn.

Welke soorten cupping bestaan er?

Er bestaan verschillende vormen van cupping.

Dry cupping

Bij dry cupping wordt een cup op een intacte huid geplaatst zonder dat de huid vooraf wordt ingesneden of aangeprikt.

De cup kan gedurende enkele minuten op dezelfde plaats blijven staan. Dit wordt ook wel statische cupping genoemd.

Dit is een van de meest gebruikte vormen binnen massage, sport en fysiotherapie.

Moving cupping of massage cupping

Bij moving cupping wordt een cup over de huid bewogen.

Meestal wordt hiervoor eerst een massageproduct of andere geschikte tussenstof aangebracht zodat de cup gemakkelijker kan glijden.

De huid wordt tijdens het bewegen gedeeltelijk in de cup getrokken. Hierdoor ontstaat een combinatie van:

  • negatieve druk;
  • huidverplaatsing;
  • schuifkrachten;
  • voortdurende sensorische prikkeling.

Voor deze techniek worden vaak flexibele siliconen cups gebruikt.

Flash cupping

Bij flash cupping wordt een cup kort op de huid geplaatst en vervolgens weer verwijderd. Dit wordt meerdere keren herhaald.

De behandeltijd per plaatsing is daardoor veel korter dan bij statische cupping.

Fire cupping

Bij fire cupping wordt kortdurend een vlam gebruikt om de lucht in een glazen cup te verwarmen. Vervolgens wordt de cup op de huid geplaatst. Door afkoeling ontstaat negatieve druk.

De huid wordt daarbij niet met vuur behandeld. Toch vraagt deze methode specifieke training vanwege het risico op brandwonden.

Wet cupping

Bij wet cupping, ook wel hijama genoemd, wordt de huid oppervlakkig ingesneden of aangeprikt waarna opnieuw een cup wordt geplaatst zodat bloed naar buiten komt.

Deze vorm verschilt wezenlijk van dry cupping. Er zijn aanvullende risico’s rondom:

  • bloedcontact;
  • infectie;
  • wondzorg;
  • hygiëne;
  • medische contra-indicaties.

Binnen een reguliere fysiotherapeutische behandeling wordt doorgaans vooral gewerkt met dry cupping en massage cupping.

Hoe werkt een cup?

Een cup werkt door een drukverschil.

De druk binnen de cup wordt lager dan de atmosferische druk buiten de cup. Hierdoor worden de huid en het oppervlakkige weefsel gedeeltelijk naar binnen getrokken.

De hoeveelheid weefsel die in de cup wordt getrokken hangt onder andere af van:

  • de grootte van de cup;
  • de hoeveelheid negatieve druk;
  • de locatie op het lichaam;
  • de dikte en eigenschappen van het weefsel;
  • de elasticiteit van de huid;
  • de duur van de toepassing.

Onderzoek laat zien dat ook de dosering van negatieve druk invloed heeft op de lokale reactie. Wang et al. (2020) vonden bijvoorbeeld dat verschillende niveaus en duur van negatieve druk tot verschillende veranderingen in de lokale huiddoorbloeding kunnen leiden.

Dat betekent echter niet dat meer vacuüm automatisch een beter therapeutisch effect geeft.

Sterkere negatieve druk veroorzaakt ook een grotere mechanische belasting van de huid en kan leiden tot:

  • meer pijn;
  • sterkere verkleuring;
  • petechiën;
  • blaarvorming;
  • huidbeschadiging.

Cupping moet daarom worden gedoseerd, net zoals andere behandeltechnieken.

Wat gebeurt er met de huid tijdens cupping?

De huid is niet alleen een beschermende buitenlaag. Het is ook een groot sensorisch orgaan.

Wanneer een cup negatieve druk creëert, wordt de huid:

  • omhoog getrokken;
  • uitgerekt;
  • mechanisch vervormd;
  • langdurig of herhaald sensorisch geprikkeld.

Daarnaast ontstaan lokale veranderingen in de oppervlakkige circulatie.

Onderzoek laat zien dat cupping de lokale huiddoorbloeding tijdelijk kan verhogen. De grootte van deze verandering lijkt mede afhankelijk van de gebruikte negatieve druk en behandeltijd (Wang et al., 2020).

Ook kunnen kleine oppervlakkige bloedvaatjes worden belast of beschadigd. Dat draagt bij aan de kenmerkende rode tot paarse verkleuringen die na een behandeling zichtbaar kunnen zijn.

De precieze invloed van cupping op dieper gelegen structuren is minder duidelijk.

Er wordt soms gesteld dat een cup spieren of fascia letterlijk losmaakt. Het is echter moeilijk om vanuit een zichtbare huidreactie direct te concluderen wat er in dieper gelegen spier- of fasciale lagen gebeurt.

Een waarschijnlijker moderne benadering is dat verschillende mechanismen tegelijk een rol kunnen spelen, waaronder:

  • mechanische vervorming van huid en oppervlakkig weefsel;
  • verandering van lokale huiddoorbloeding;
  • sterke sensorische input;
  • beïnvloeding van pijnperceptie;
  • verandering van de ervaring van bewegen.

De precieze bijdrage van elk mechanisme is nog onderwerp van onderzoek.

Hoe lang duurt een behandeling?

Er bestaat geen universele behandeltijd voor cupping.

De duur hangt af van:

  • het type cupping;
  • het behandeldoel;
  • de hoeveelheid negatieve druk;
  • het lichaamsgebied;
  • de conditie van de huid;
  • de reactie van de patiënt.

Bij statische cupping kunnen cups bijvoorbeeld enkele minuten blijven staan. Bij bewegende cupping wordt een cup vaak korter op één specifieke plek gehouden omdat deze voortdurend wordt verplaatst.

Langere behandeltijd is niet automatisch beter.

De totale dosering wordt bepaald door een combinatie van:

negatieve druk × behandeltijd × behandeld oppervlak × individuele gevoeligheid.

Een sterke cup gedurende korte tijd kan een andere reactie geven dan een lichte negatieve druk gedurende langere tijd.

Onderzoek naar de optimale dosering is nog beperkt. Daardoor zijn veel behandelprotocollen deels gebaseerd op klinische ervaring en traditionele toepassingen.

Voor de praktijk betekent dit dat de huid en de reactie van de patiënt voortdurend moeten worden gevolgd.

Voor welke klachten wordt cupping gebruikt?

Cupping wordt voor zeer uiteenlopende klachten toegepast.

Binnen de musculoskeletale praktijk wordt de techniek onder andere gebruikt bij:

Wetenschappelijk onderzoek richt zich vooral op pijnklachten.

Een overzicht van Mohamed et al. (2023) concludeerde dat de bewijskracht voor cupping binnen musculoskeletale en sportrevalidatie over het algemeen laag tot matig is. Er zijn aanwijzingen voor pijnvermindering, maar de kwaliteit van studies en de onderzochte toepassingen verschillen sterk.

Een systematische review van Cramer et al. (2020) naar chronische pijn vond kortetermijneffecten op pijn en beperkingen in bepaalde vergelijkingen. De verschillen waren echter niet altijd aanwezig wanneer cupping werd vergeleken met sham cupping.

Recente meta-analyses laten eveneens zien dat cupping bij sommige musculoskeletale pijnklachten mogelijk op korte termijn pijn kan verminderen, terwijl effecten op functioneren minder consistent zijn (Jia et al., 2025).

Voor lage rugpijn vond de meta-analyse van Zhang et al. (2024) positieve resultaten op pijn op korte termijn, maar geen overtuigend blijvend effect tijdens latere follow-upmomenten.

De huidige wetenschap ondersteunt daarom niet de claim dat cupping één specifieke aandoening “geneest”.

Een meer realistische benadering is dat cupping bij sommige patiënten tijdelijk pijn of stijfheid kan verminderen en daardoor mogelijk als aanvullende interventie kan worden gebruikt.

Wat voelt de patiënt?

De ervaring tijdens cupping verschilt sterk per persoon en per techniek.

Bij statische cupping wordt vaak een:

  • trekkend;
  • spannend;
  • drukkend;
  • warm;
  • intens lokaal gevoel

beschreven.

Bij massage cupping ontstaat een bewegende trekkracht over de huid. Dit kan prettig worden ervaren, maar bij te veel negatieve druk ook pijnlijk zijn.

Een behandeling hoeft niet zo sterk mogelijk te zijn om effect te hebben.

Meer pijn tijdens de behandeling is geen bewijs van een beter resultaat.

Een comfortabele tot duidelijk voelbare mechanische prikkel kan voldoende zijn, afhankelijk van het behandeldoel.

De patiënt moet tijdens de behandeling feedback kunnen geven. Bij:

  • scherpe pijn;
  • sterk branderig gevoel;
  • toenemende gevoelloosheid;
  • extreme spanning;
  • huidbeschadiging

moet de techniek worden aangepast of gestopt.

Na de behandeling kan het behandelde gebied tijdelijk warm, gevoelig of beurs aanvoelen.

Waarom ontstaan ronde verkleuringen?

De bekende ronde plekken zijn waarschijnlijk het meest herkenbare gevolg van cupping.

Door de negatieve druk worden de huid en oppervlakkige bloedvaten mechanisch belast. Hierdoor kan roodheid ontstaan en kunnen kleine hoeveelheden bloed uit oppervlakkige vaatjes in het omliggende weefsel terechtkomen.

Onderzoek en biomechanische modellen beschrijven dat sterke lokale trekspanning kan bijdragen aan capillaire beschadiging en de kenmerkende verkleuringen na cupping.

De kleur kan variëren van:

  • lichtroze;
  • rood;
  • donkerrood;
  • paars.

De intensiteit van de kleur wordt onder andere beïnvloed door:

  • de hoeveelheid negatieve druk;
  • de behandeltijd;
  • het lichaamsgebied;
  • individuele huid- en vaatreacties;
  • eerdere behandelingen.

Een belangrijk misverstand is dat een donkere plek automatisch betekent dat er meer “afvalstoffen” of “toxines” uit het lichaam zijn getrokken.

Daarvoor bestaat geen overtuigend wetenschappelijk bewijs.

Donkere verkleuring is vooral een zichtbare reactie van huid en oppervlakkige bloedvaatjes op de mechanische belasting.

De plekken verdwijnen meestal geleidelijk. De tijd die daarvoor nodig is verschilt per persoon en per intensiteit van de behandeling.

De donkerste plek is dus niet automatisch het gebied waar “het meeste mis” was en een sterke verkleuring is geen doel op zichzelf.

Wat weten we inmiddels wel en wat nog niet?

Wat weten we redelijk goed?

Cupping:

  • creëert negatieve druk op de huid;
  • vervormt en rekt de huid en oppervlakkige weefsels;
  • geeft een duidelijke sensorische prikkel;
  • kan de lokale huiddoorbloeding tijdelijk veranderen;
  • kan rode of paarse verkleuringen veroorzaken;
  • kan bij sommige pijnklachten op korte termijn verlichting geven.

Systematische reviews laten zien dat er voor bepaalde pijnklachten positieve resultaten worden gevonden. Tegelijkertijd varieert de kwaliteit van het bewijs sterk (Cramer et al., 2020; Mohamed et al., 2023; Jia et al., 2025).

Wat weten we nog onvoldoende?

Er is nog onvoldoende duidelijkheid over:

  • het exacte werkingsmechanisme;
  • de optimale hoeveelheid negatieve druk;
  • de ideale behandeltijd;
  • welke plaatsing het meest effectief is;
  • welke patiënten het meeste kans hebben om te reageren;
  • hoe lang eventuele effecten aanhouden;
  • of specifieke cuppingtechnieken beter zijn dan algemene sensorische stimulatie;
  • welke rol verwachtingen en context spelen;
  • of cupping op lange termijn iets toevoegt aan actieve revalidatie.

Ook claims dat cupping:

zijn onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd.

Dit betekent niet dat een patiënt geen werkelijk effect kan ervaren.

Een verandering in pijn of bewegen kan echt zijn, terwijl de traditionele verklaring voor dat effect niet noodzakelijk klopt.

Praktijkvoorbeeld

Een patiënt heeft al enkele weken last van een stijve en pijnlijke nek na een periode met veel beeldschermwerk.

Onderzoek laat geen aanwijzingen zien voor ernstige pathologie. De bewegingsvrijheid is iets beperkt en draaien van het hoofd voelt pijnlijk en gespannen.

De behandeling bestaat uit uitleg over de klachten, advies over dagelijkse beweging en een aantal actieve oefeningen.

Aanvullend wordt gekozen voor dry cupping op het gebied rond de bovenste schouder- en nekregio.

De cups worden met een matige negatieve druk gedurende korte tijd aangebracht. De patiënt ervaart een duidelijke maar goed verdraagbare trekkende sensatie.

Na de behandeling wordt dezelfde nekbeweging opnieuw getest. De patiënt ervaart tijdelijk minder spanning en kan iets gemakkelijker draaien.

Dit betekent niet automatisch dat:

  • een spier is “losgemaakt”;
  • fascia is “ontkleefd”;
  • afvalstoffen zijn verwijderd.

De behandeling heeft wel een relevante uitkomst: de patiënt beweegt op dat moment comfortabeler.

Dat tijdelijke effect kan vervolgens worden gebruikt om gemakkelijker te oefenen en normaal te blijven bewegen.

In deze situatie is cupping geen behandeling op zichzelf, maar een aanvullende interventie binnen een bredere aanpak.

Conclusie

Cupping is een behandeltechniek waarbij met behulp van negatieve druk de huid en het oppervlakkige weefsel gedeeltelijk in een cup worden getrokken.

De techniek kent een lange geschiedenis en bestaat in verschillende vormen, waaronder dry cupping, massage cupping, flash cupping, fire cupping en wet cupping.

Binnen de moderne fysiotherapie en sportbegeleiding worden vooral vormen van dry cupping gebruikt.

We weten dat cupping een duidelijke mechanische en sensorische prikkel veroorzaakt en de lokale huiddoorbloeding tijdelijk kan beïnvloeden. Bij sommige pijnklachten zijn kortetermijneffecten op pijn gevonden.

Tegelijkertijd is veel nog onzeker.

De wetenschappelijke kwaliteit van onderzoek verschilt sterk en veel populaire verklaringen over het verwijderen van toxines, het losmaken van fascia of het structureel veranderen van spieren zijn onvoldoende bewezen.

Cupping kan daarom het beste worden gezien als een mogelijke aanvullende interventie.

De belangrijkste vraag is niet of een cup zo sterk mogelijk wordt aangebracht of hoe donker de huid daarna wordt. De relevante vraag is:

Helpt deze toepassing deze patiënt om tijdelijk met minder pijn, minder stijfheid of gemakkelijker te bewegen, en draagt dat bij aan het uiteindelijke behandeldoel?

Een goede cuppingbehandeling vraagt daarom om meer dan alleen het plaatsen van cups. Het vraagt om een passend behandeldoel, zorgvuldige dosering, aandacht voor veiligheid en een eerlijke evaluatie van wat de behandeling daadwerkelijk toevoegt.

Professioneel aan de slag met cupping?

Bekijk de professionele cupping cups en sets van FasciaShop voor een doelgerichte toepassing in de behandelpraktijk.

Bekijk cupping producten

Alle artikelen in deze kennisbank

Bekijk hieronder alle artikelen uit deze kennisbank voor meer verdieping:

Bronnen

  • Cramer, H. et al. (2020). Cupping for Patients With Chronic Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Pain.
  • Jia, Y. et al. (2025). Effects of cupping therapy on chronic musculoskeletal pain and functional disability: A systematic review and meta-analysis.
  • Mohamed, A.A. et al. (2023). Evidence-based and adverse-effects analyses of cupping therapy in musculoskeletal and sports rehabilitation: A systematic and evidence-based review. Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation.
  • Wang, X. et al. (2020). Effect of Pressures and Durations of Cupping Therapy on Skin Blood Flow Responses. Frontiers in Bioengineering and Biotechnology.
  • Wang, L. et al. (2023). Efficacy of cupping therapy on pain outcomes: an evidence-mapping study. Frontiers in Neurology.
  • Zhang, Z. et al. (2024). The effectiveness of cupping therapy on low back pain: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complementary Therapies in Medicine.