Cupping bij cellulite en cosmetische toepassingen

• cellulite verminderen;
• vet afbreken;
• afvalstoffen afvoeren;
• de huid strakker maken;
• de doorbloeding verbeteren.

Voor sommige tijdelijke effecten bestaat een aannemelijke fysiologische verklaring. Voor blijvende vermindering van vetweefsel of structurele verwijdering van cellulite is het bewijs veel beperkter.

Wat is cellulite?

Cellulite is de bekende bobbelige of gedeukte structuur van de huid die vooral voorkomt op:

• bovenbenen;
• billen;
• heupen;
• soms de buik.

De medische term gynoid lipodystrophy wordt ook gebruikt, hoewel cellulite geen ziekte is. Cellulite komt zeer vaak voor, vooral bij vrouwen. De karakteristieke huidstructuur ontstaat waarschijnlijk door een combinatie van factoren, waaronder:

• de opbouw van het subcutane vetweefsel;
• bindweefselstructuren tussen huid en diepere lagen;
• huiddikte;
• hormonale factoren;
• genetische aanleg;
• leeftijd.

Khan et al. (2010) en Friedmann et al. (2017) beschrijven cellulite als een complex structureel verschijnsel waarbij de architectuur van het subcutane weefsel een belangrijke rol speelt. Het is daarom te eenvoudig om cellulite alleen te zien als:

• overtollig vet;
• slechte doorbloeding;
• opgehoopte afvalstoffen.

Ook slanke en sportieve mensen kunnen cellulite hebben.

Waarom wordt cupping cosmetisch gebruikt?

Bij cosmetische cupping worden meestal flexibele cups gebruikt. De cup wordt op de huid geplaatst en vervolgens over het lichaamsoppervlak bewogen. De behandeling wordt vaak aangeboden met als doel:

• de huid gladder te laten lijken;
• lokale doorbloeding te stimuleren;
• de huid en het subcutane weefsel te mobiliseren;
• het zichtbare beeld van cellulite te verminderen.

De techniek geeft direct een sterke mechanische prikkel. De huid wordt:

• omhooggetrokken;
• uitgerekt;
• verplaatst.

Daardoor kan het behandelde gebied tijdelijk anders:

• aanvoelen;
• kleuren;
• ogen.

Dat maakt een direct cosmetisch effect mogelijk. Maar een direct zichtbaar verschil is niet automatisch een blijvende structurele verandering.

Massage cupping en huidverplaatsing

Bij massage cupping wordt een glijmiddel op de huid aangebracht en wordt de cup over het behandelde gebied bewogen. Door de negatieve druk wordt de huid gedeeltelijk in de cup getrokken. Tijdens het bewegen ontstaan:

• verticale huidverplaatsing;
• rek;
• schuifkrachten;
• mechanische belasting van oppervlakkige weefsels.

Deze belasting verschilt van gewone massage. Bij massage wordt het weefsel meestal naar beneden gedrukt en verschoven. Bij cupping wordt de huid juist gedeeltelijk omhooggetrokken. Vanuit mechanisch perspectief is het aannemelijk dat hierdoor tijdelijk veranderingen ontstaan in:

• huidvervorming;
• spanning van oppervlakkige weefsels;
• lokale sensorische input.

Of herhaalde cupping de onderliggende architectuur die verantwoordelijk is voor cellulite blijvend verandert, is veel minder duidelijk.

Lokale doorbloeding

Een van de meest aannemelijke fysiologische effecten van cupping is een tijdelijke verandering in de lokale huiddoorbloeding. Onderzoek van Wang et al. (2020) laat zien dat negatieve druk de huiddoorbloeding kan beïnvloeden en dat de reactie afhankelijk kan zijn van de hoeveelheid druk en de duur van de toepassing. Dit kan verklaren waarom de huid na cupping:

• rood;
• warm;
• tijdelijk anders van kleur

kan zijn. Een toegenomen lokale huiddoorbloeding betekent echter niet automatisch dat:

• vet wordt verbrand;
• cellulite verdwijnt;
• toxines worden verwijderd.

Doorbloeding is een fysiologische reactie op de mechanische prikkel, maar vormt op zichzelf geen bewijs voor een blijvend cosmetisch effect.

Kan cupping vetweefsel verminderen?

Een veelvoorkomende claim is dat cupping vet zou afbreken. Daarvoor bestaat onvoldoende overtuigend bewijs. Vetverlies ontstaat wanneer het lichaam over langere tijd meer energie verbruikt dan het binnenkrijgt. Een cup kan vetcellen niet eenvoudig:

• wegzuigen;
• oplossen;
• verbranden.

Ook de ronde verkleuringen na cupping zijn geen bewijs dat vet of afvalstoffen uit het weefsel zijn verwijderd. Een behandeling kan mogelijk invloed hebben op:

• de tijdelijke vochtverdeling;
• huidspanning;
• lokale doorbloeding;
• het zichtbare huidoppervlak.

Dat is iets anders dan een meetbare vermindering van de hoeveelheid lichaamsvet. Cupping moet daarom niet worden gepresenteerd als een methode voor lokaal vetverlies.

Tijdelijke versus blijvende veranderingen

Dit onderscheid is essentieel bij cosmetische behandelingen. Direct na massage cupping kan de huid:

• roder zijn;
• warmer aanvoelen;
• tijdelijk gladder lijken;
• anders gespannen aanvoelen.

Deze veranderingen kunnen samenhangen met:

• lokale doorbloeding;
• mechanische huidverplaatsing;
• tijdelijke veranderingen in oppervlakkig vocht;
• de reactie van het weefsel op massage.

Een blijvend effect vraagt echter om een langdurige verandering van de structuren die bijdragen aan cellulite. Dat is een veel grotere claim. Om een blijvend effect aan te tonen, zijn onderzoeken nodig met:

• objectieve beeldvorming;
• gestandaardiseerde fotografie;
• betrouwbare beoordelingsschalen;
• langere follow-up;
• geschikte controlegroepen.

Veel cosmetische voor-en-nafoto’s worden direct na een behandeling gemaakt. Dan kunnen tijdelijke roodheid, houding, belichting en vochtverdeling het resultaat beïnvloeden. Een direct zichtbaar verschil is daarom niet automatisch bewijs van een duurzaam effect.

Wat zegt de wetenschap?

Specifiek hoogwaardig onderzoek naar gewone massage cupping als behandeling voor cellulite is beperkt. Er bestaan kleine studies naar mechanische massage- en vacuümtechnieken waarbij tijdelijke of bescheiden verbeteringen van het uiterlijk van cellulite zijn beschreven. Een studie van Bayrakci Tunay et al. (2010) vergeleek verschillende niet-invasieve behandelingen voor cellulite, waaronder mechanische massage. Er werden verbeteringen beschreven, maar de onderzochte technieken en onderzoeksopzet maken het moeilijk om deze resultaten rechtstreeks te vertalen naar gewone handmatige cupping.

Ook binnen bredere reviews naar cellulitebehandeling wordt benadrukt dat veel niet-invasieve technieken slechts:

• beperkte;
• wisselende;
• of tijdelijke

resultaten geven (Khan et al., 2010; Friedmann et al., 2017). Voor de specifieke claim dat massage cupping cellulite blijvend verwijdert, is onvoldoende overtuigend bewijs. De meest verdedigbare conclusie is:

Massage cupping kan de huid en oppervlakkige weefsels mechanisch beïnvloeden en mogelijk tijdelijk het uiterlijk of gevoel van de huid veranderen. Een blijvende vermindering van cellulite is onvoldoende aangetoond.

Risico op blauwe plekken en huidirritatie

Bij cosmetische toepassingen wordt soms gedacht dat een sterkere behandeling betere resultaten geeft. Dat is niet noodzakelijk het geval. Te veel negatieve druk of te lang behandelen kan leiden tot:

• petechiën;
• blauwe of paarse verkleuringen;
• gevoeligheid;
• pijn;
• huidirritatie;
• blaarvorming.

Bij bewegende cupping kan daarnaast wrijving ontstaan. Daarom zijn belangrijk:

• voldoende glijmiddel;
• passende zuigkracht;
• voortdurende observatie van de huid;
• rekening houden met individuele gevoeligheid.

Een forse blauwe plek is geen bewijs dat de behandeling effectiever is geweest. Ook betekent een donkere verkleuring niet dat er meer:

• toxines;
• vet;
• afvalstoffen

zijn verwijderd. Het is vooral een reactie van huid en oppervlakkige bloedvaatjes op de mechanische belasting.

Grenzen van de techniek

Cupping kan een duidelijke mechanische en sensorische invloed hebben op de huid. Maar de techniek kent grenzen. Er is onvoldoende bewijs dat cupping:

• vetcellen permanent verwijdert;
• lokaal vet verbrandt;
• cellulite definitief verwijdert;
• toxines uit het weefsel trekt;
• de huid blijvend strakker maakt.

Ook moet worden voorkomen dat een normaal en zeer veelvoorkomend huidkenmerk onnodig als medisch probleem wordt gepresenteerd. Cellulite is geen ziekte. Wanneer iemand cosmetische cupping wil proberen, is het belangrijk om realistische verwachtingen te bespreken. Een mogelijke tijdelijke verandering in het uiterlijk van de huid is iets anders dan een blijvende structurele verandering.

Conclusie

Cupping wordt regelmatig gebruikt voor cosmetische toepassingen en vooral voor het behandelen van cellulite. Massage cupping veroorzaakt:

• negatieve druk;
• huidverplaatsing;
• mechanische belasting;
• tijdelijke veranderingen in de lokale huiddoorbloeding.

Hierdoor kan de huid tijdelijk:

• anders aanvoelen;
• roder worden;
• gladder lijken.

Voor de claim dat cupping:

• vetweefsel vermindert;
• lokaal vet verbrandt;
• cellulite blijvend verwijdert

bestaat onvoldoende overtuigend bewijs. De huidige wetenschap ondersteunt vooral dat cupping een tijdelijke mechanische en fysiologische invloed op de huid en oppervlakkige weefsels kan hebben. Daarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen:

een tijdelijk cosmetisch effect

en:

een blijvende structurele verandering van het subcutane weefsel.

De meest realistische boodschap is:

Cupping kan mogelijk tijdelijk het uiterlijk en gevoel van de huid beïnvloeden, maar is geen bewezen methode voor permanent vetverlies of definitieve verwijdering van cellulite.

Een veilige toepassing vraagt om:

• passende zuigkracht;
• voldoende glijmiddel bij bewegende cupping;
• aandacht voor de huidreactie;
• realistische verwachtingen.

Meer intensiteit is daarbij niet automatisch beter.