Hoe werkt kinesiotape? Kort en duidelijk uitgelegd

Wat gebeurt er wanneer tape op de huid wordt aangebracht?

Kinesiotape wordt met een bepaalde mate van rek op de huid aangebracht. Door beweging van het lichaam verandert voortdurend de spanning tussen de tape en de huid. De huid bevat veel receptoren die informatie registreren over onder andere aanraking, druk, rek en beweging. De aanwezigheid van tape kan daardoor een continue sensorische prikkel geven.

Mechanische invloed op de huid

De elastische eigenschappen van kinesiotape zorgen ervoor dat de tape met de huid meebeweegt. Afhankelijk van de manier van aanbrengen kan hierdoor lokaal spanning op de huid ontstaan. Soms wordt gesteld dat kinesiotape de huid optilt en daardoor de doorbloeding of lymfeafvoer verbetert. Hoewel bij bepaalde tapetechnieken zichtbare huidplooien kunnen ontstaan, is het bewijs voor een structurele of langdurige verbetering van de circulatie beperkt.

Sensorische prikkeling

Een van de meest aannemelijke verklaringen voor de werking van kinesiotape is sensorische stimulatie. De tape prikkelt voortdurend receptoren in de huid, vooral tijdens beweging. Deze extra informatie wordt via het zenuwstelsel verwerkt. Hierdoor kan iemand zich bewuster worden van een lichaamsdeel of een bepaalde beweging.

De rol van het zenuwstelsel

Bewegen en pijn worden niet alleen bepaald door spieren, gewrichten en andere weefsels. Het zenuwstelsel speelt een belangrijke rol bij het verwerken van informatie uit het lichaam. Kinesiotape kan worden gezien als een externe prikkel die extra sensorische informatie toevoegt. Het zenuwstelsel kan deze informatie meenemen bij de regulatie van beweging en de waarneming van het lichaam.

Pijnmodulatie

Sommige mensen ervaren direct na het aanbrengen van kinesiotape minder pijn. Dit betekent niet automatisch dat de oorzaak van de klacht is verdwenen. De voortdurende prikkeling van de huid kan mogelijk bijdragen aan tijdelijke pijnmodulatie. Ook verwachtingen, eerdere ervaringen, vertrouwen en de context van de behandeling kunnen invloed hebben op de ervaren pijn. De reactie verschilt sterk per persoon.

Proprioceptie en lichaamswaarneming

Proprioceptie is het vermogen om de positie en beweging van het lichaam waar te nemen. Kinesiotape kan mogelijk extra feedback geven tijdens bewegen. Een therapeut kan tape bijvoorbeeld gebruiken als tactiele herinnering om iemand bewuster te maken van een bepaalde houding of beweging. Het effect op proprioceptie lijkt echter niet bij iedereen hetzelfde en is afhankelijk van onder andere de klacht, de tapetechniek en de persoon.

Heeft tape invloed op spieren?

Kinesiotape wordt regelmatig aangebracht met als doel een spier te ‘activeren’ of juist te ‘ontspannen’. Er is echter onvoldoende bewijs dat tape een spier op een eenvoudige en voorspelbare manier sterker, zwakker of structureel actiever maakt. Wel kan de sensorische input van de tape tijdelijk invloed hebben op hoe iemand beweegt of een spier gebruikt. Dit effect verloopt waarschijnlijk eerder via het zenuwstelsel dan door een directe mechanische verandering van de spier.

Heeft tape invloed op fascia?

Ook over de invloed van kinesiotape op fascia worden verschillende theorieën beschreven. Omdat huid, onderhuids bindweefsel en diepere fasciale structuren mechanisch met elkaar verbonden zijn, is het denkbaar dat beweging van de huid lokale krachten doorgeeft aan oppervlakkige weefsels. Het is echter niet bewezen dat kinesiotape diepe fascia gericht kan losmaken, corrigeren of structureel kan veranderen. Mogelijke effecten moeten daarom voorzichtig worden geïnterpreteerd.

Wat is hypothese en wat is bewezen?

Bij kinesiotape is het belangrijk onderscheid te maken tussen een theoretisch werkingsmechanisme en een klinisch bewezen effect. Aannemelijk is dat tape: een mechanische en sensorische prikkel aan de huid geeft; de lichaamswaarneming tijdelijk kan beïnvloeden; bij sommige mensen kan bijdragen aan tijdelijke pijnvermindering; als ondersteuning kan worden gebruikt tijdens bewegen en oefenen. Minder goed onderbouwd zijn claims dat kinesiotape: spieren structureel activeert of ontspant; gewrichten permanent corrigeert; fascia gericht losmaakt; de huid langdurig optilt; blessures zelfstandig geneest.

Praktijkvoorbeeld

Een patiënt ervaart pijn rond de knie tijdens traplopen. Na het aanbrengen van kinesiotape voelt de knie prettiger en beweegt de patiënt met meer vertrouwen. Dit betekent niet noodzakelijk dat de tape een anatomische afwijking heeft gecorrigeerd. Een mogelijke verklaring is dat de tape extra sensorische informatie geeft, waardoor de pijnbeleving en bewegingsstrategie tijdelijk veranderen. Deze periode met minder klachten kan vervolgens worden benut om te oefenen, bewegen en de belastbaarheid verder op te bouwen.

Conclusie

De werking van kinesiotape is waarschijnlijk niet gebaseerd op één enkel mechanisme. De meest aannemelijke verklaring is een combinatie van mechanische prikkeling van de huid, sensorische input en verwerking daarvan door het zenuwstelsel. Kinesiotape kan bij sommige mensen tijdelijk ondersteuning bieden bij pijn, lichaamswaarneming of bewegen. De effecten verschillen echter per persoon en zijn meestal niet voldoende om tape als zelfstandige behandeling te beschouwen.

Binnen de praktijk kan kinesiotape daarom het beste worden gezien als een mogelijk hulpmiddel binnen een bredere behandeling, bijvoorbeeld in combinatie met oefentherapie, training en advies.