Dry Needling bij sportblessures: wat zegt de wetenschap?

Waarom gebruiken sportfysiotherapeuten Dry Needling?

Sporters vragen veel van hun lichaam. Tijdens hardlopen, springen, sprinten en krachttraining worden spieren, pezen en andere weefsels herhaald en soms zeer intensief belast. Daarbij kunnen tijdelijke pijn, gevoeligheid en een gevoel van stijfheid ontstaan. Een sportfysiotherapeut kan Dry Needling gebruiken wanneer een lokaal gevoelig neuromusculair gebied mogelijk bijdraagt aan de klachten.

De behandeling kan bijvoorbeeld worden toegepast bij een hardloper met een gevoelige kuit, een voetballer met lokale hamstringklachten of een sporter met pijn rond de schoudergordel. Het doel hoeft daarbij niet te zijn om een vermeende spierknoop definitief te verwijderen. Een realistischer doel is soms om pijn tijdelijk te verminderen of een beweging gemakkelijker te maken, zodat de sporter daarna beter kan oefenen en belasten.

Een systematische review uit 2025 specifiek gericht op sport en sportherstel concludeerde dat Dry Needling in de onderzochte sportpopulaties vooral gunstige effecten liet zien op pijn en spierstijfheid. De effecten op atletische prestaties waren minder consistent. De auteurs benadrukten bovendien dat onderzoek bij topsporters, paralympische sporters en sommige spiergroepen nog beperkt is (Kużdżał et al., 2025).

Kuit, hamstrings en quadriceps

De onderste extremiteit is een logisch aandachtsgebied binnen sport. Kuitspieren zijn belangrijk bij wandelen, hardlopen en springen. De hamstrings spelen een grote rol bij sprinten en versnellen. De quadriceps leveren kracht bij onder andere springen, remmen en veranderen van richting.

Al deze spiergroepen worden in Dry Needling-onderzoek bestudeerd, maar de uitkomsten zijn niet overal hetzelfde. Bij de gastrocnemius is onderzocht of Dry Needling lokale spierstijfheid kan beïnvloeden. In een gerandomiseerde studie werden echte en sham Dry Needling met elkaar vergeleken.

De behandeling beïnvloedde sommige uitkomstmaten, maar liet niet eenvoudig zien dat Dry Needling de mechanische eigenschappen van de spier op een voorspelbare manier normaliseert (Albin et al., 2020). Een studie bij MMA-sporters onderzocht de acute invloed van één Dry Needling-sessie op de kuit. Daarbij werden onder andere spiermechanica, perfusie, drukpijndrempel en spiervermogen onderzocht.

Dergelijke studies zijn interessant, maar kleine onderzoeksgroepen maken het moeilijk om brede conclusies te trekken over sportprestaties (Trybulski et al., 2024). Voor de hamstrings is het bewijs eveneens gemengd. Een kritisch beoordeeld overzicht uit 2023 concludeerde dat er onvoldoende bewijs is om te stellen dat Dry Needling op zichzelf de hamstring range of motion verbetert.

Wanneer Dry Needling werd gecombineerd met andere interventies zoals oefeningen en rekken, werden wel verbeteringen gezien, maar het afzonderlijke effect van de naald bleef onduidelijk (Curry et al., 2023). Dat is een terugkerend thema. Dry Needling kan onderdeel zijn van een succesvol behandelprogramma zonder dat bewezen is dat de naald de belangrijkste oorzaak van het herstel was.

Betekent een strak gevoel dat de spier verkort is?

Nee, niet noodzakelijk. Sporters zeggen vaak dat een spier “kort”, “vast” of “stijf” voelt. Dat gevoel is reëel, maar vertelt niet automatisch wat er structureel in de spier gebeurt.

Een verhoogd gevoel van stijfheid kan samenhangen met vermoeidheid, spieractiviteit, lokale gevoeligheid, trainingsbelasting en de verwerking van sensorische informatie. Wanneer een sporter na Dry Needling verder kan bewegen, betekent dit daarom niet automatisch dat de spiervezels letterlijk langer zijn geworden. De pijn of rekgevoeligheid kan zijn veranderd.

Daardoor kan het zenuwstelsel een grotere bewegingsuitslag toestaan. Dat kan nuttig zijn. Maar de verklaring is waarschijnlijk complexer dan “de spier is losgemaakt”.

Dry Needling rond peesklachten

Dry Needling bij peesklachten vraagt om een belangrijk onderscheid. Soms worden bij een patiënt met een tendinopathie omliggende spieren behandeld. In andere technieken wordt juist direct in of rondom de pees geprikt. Dat laatste wordt ook wel tendon needling, fenestration of percutaneous needle tenotomy genoemd en is niet altijd hetzelfde als klassieke triggerpoint Dry Needling.

De wetenschappelijke literatuur gebruikt deze termen bovendien niet altijd consequent. Een systematische review uit 2023 naar Dry Needling bij tendinopathie concludeerde dat needling bij verschillende peesklachten pijn en andere symptomen kan verminderen en ongeveer vergelijkbare resultaten kan geven als sommige andere behandelmethoden. De geïncludeerde onderzoeken verschilden echter sterk in techniek en aandoening (Nuhmani et al., 2023).

Een eerdere review naar filiform Dry Needling bij tendinopathie was veel terughoudender. De auteurs concludeerden dat Dry Needling mogelijk een aanvullende rol kan hebben, maar dat de afzonderlijke bijdrage onduidelijk is en de kwaliteit van het bewijs zeer laag was (Jayaseelan et al., 2022). Dat verschil laat zien waarom voorzichtigheid met de term Dry Needling belangrijk is.

Needling van een spier naast een pijnlijke pees is niet hetzelfde als het herhaald fenestreren van het peesweefsel zelf. Voor sporters met een tendinopathie blijft gerichte en progressief opgebouwde belasting doorgaans een centrale component van revalidatie. Needling kan mogelijk worden toegevoegd, maar moet die belastingsopbouw niet vervangen.

Invloed op pijn en bewegingsvrijheid

De sterkste algemene aanwijzingen voor Dry Needling liggen bij pijn op korte termijn. Dat geldt ook voor sporters. Een sporter kan na de behandeling minder lokale gevoeligheid ervaren. Een beweging kan gemakkelijker voelen en de drukpijndrempel kan tijdelijk veranderen.

Voor bewegingsvrijheid zijn de resultaten minder eenduidig. Bij sommige onderzoeken worden verbeteringen gevonden. Bij andere studies presteert echte Dry Needling niet beter dan sham Dry Needling.

Een gerandomiseerde studie bij een jonge, actieve populatie met kniepijn en verminderde hamstringflexibiliteit vond bijvoorbeeld dat twee sessies Dry Needling de hamstring range of motion niet beter verbeterden dan sham Dry Needling (Mason et al., 2016). Dat betekent niet dat geen enkele sporter na Dry Needling soepeler kan bewegen. Het betekent wel dat we niet kunnen garanderen dat needling als geïsoleerde interventie de flexibiliteit structureel verbetert.

Heeft Dry Needling invloed op kracht?

Dit is een belangrijke vraag voor sporters. Wanneer een behandeling vlak voor training of competitie wordt gegeven, wil je immers weten of de spier daarna beter, slechter of hetzelfde presteert. Het bewijs is gemengd.

Een onderzoek bij elitevoetballers vond na een behandelprogramma met Dry Needling verbeteringen in onder andere spieruithoudingsvermogen en heupflexie. Op sommige tijdstippen werden ook verschillen in maximale kracht gevonden (Haser et al., 2017). Dit is interessant, maar één onderzoek bewijst niet dat Dry Needling algemeen krachtverhogend werkt.

Andere studies vinden kleine, tijdelijke of geen duidelijke effecten op kracht en sportprestatie. De systematische review naar Dry Needling binnen sport en sportherstel uit 2025 concludeerde dat effecten op pijn en spierstijfheid positiever en consistenter waren dan effecten op atletische prestaties (Kużdżał et al., 2025). Daarom is het niet correct om Dry Needling te presenteren als een methode die spieren direct sterker of explosiever maakt. Een sporter kan zich beter voelen en daardoor mogelijk beter bewegen. Dat is iets anders dan directe fysiologische krachtwinst.

Voor of na een wedstrijd?

Hier bestaat geen universeel protocol voor. De timing moet afhangen van de reactie van de sporter, het behandelgebied, de intensiteit van de needling en het doel. Een belangrijke factor is post-needling soreness.

Na diepe Dry Needling kan lokaal spierpijnachtig ongemak ontstaan. Onderzoek laat zien dat deze napijn vaak voorkomt en meestal binnen 72 uur afneemt (Martín-Pintado-Zugasti et al., 2018). Daarom kan een intensieve Dry Needling-behandeling vlak voor een belangrijke wedstrijd ongunstig zijn.

Een sporter die na de behandeling normaal één of twee dagen duidelijke napijn ervaart, zal waarschijnlijk niet profiteren van dezelfde behandeling enkele uren voor een wedstrijd. Andersom hoeft iedere Dry Needling-behandeling niet veel napijn te veroorzaken. De dosering kan verschillen.

Voor een individuele sporter is eerdere ervaring daarom belangrijk. Een volledig nieuwe, intensieve needlinginterventie voor het eerst uitvoeren vlak voor een belangrijke wedstrijd is vanuit praktisch oogpunt moeilijk te verdedigen. De behandeling moet eerst getest zijn binnen een minder kritieke trainingsperiode.

Dry Needling als pre-competition behandeling

Sommige sporters ervaren direct na needling minder spanning en willen de techniek daarom voor een wedstrijd gebruiken. Hier moet onderscheid worden gemaakt tussen een subjectief gevoel van gereedheid en aantoonbare verbetering van prestatie. De sporter kan zich soepeler voelen zonder dat sprintvermogen, spronghoogte of maximale kracht daadwerkelijk is verbeterd.

Daarnaast kan een intensieve lokale prikkel juist tijdelijke gevoeligheid veroorzaken. Daarom moet een sportfysiotherapeut bij een pre-competition behandeling vooral kijken naar de individuele reactie. Wordt de sporter er daadwerkelijk functioneel beter van?

Blijven kracht, snelheid en sport-specifieke bewegingen intact? Ontstaat er geen ongewenste napijn? De wedstrijdkalender is niet het moment om te experimenteren met een interventie waarvan de individuele reactie onbekend is.

Spierpijn na behandeling

Napijn na Dry Needling is een bekende en veelvoorkomende reactie. De patiënt kan het gebied ervaren alsof er intensief is getraind. De spier voelt lokaal gevoelig en soms zwaar.

Onderzoek laat zien dat deze post-needling soreness meestal binnen 72 uur vermindert (Martín-Pintado-Zugasti et al., 2018). Voor een niet-sporter is dit soms vooral ongemakkelijk. Voor een sporter kan het trainingsplanning beïnvloeden.

Wanneer een kuit na Dry Needling 24 uur gevoelig is, kan dat van invloed zijn op sprinttraining of plyometrie. Wanneer de quadriceps is behandeld, kan zware krachttraining dezelfde dag minder prettig zijn. De therapeut moet daarom niet alleen vragen of Dry Needling mogelijk effect heeft. De vraag is ook: wat kost de behandeling tijdelijk? Een behandeling die twee dagen napijn veroorzaakt voor één dag pijnvermindering is niet automatisch een goede keuze in een drukke wedstrijdperiode.

Napijn betekent niet dat de behandeling beter heeft gewerkt

Dit is belangrijk. Sporters zijn soms gewend aan het idee dat een intensieve behandeling effectiever moet zijn. “Hoe meer ik voel, hoe beter het werkt.” Voor Dry Needling bestaat daar geen overtuigend bewijs voor.

Meer naaldbewegingen en meer local twitch responses kunnen samengaan met meer napijn, maar meer napijn is geen bewijs voor een beter behandelresultaat. De behandeling moet daarom voldoende prikkel geven om het behandeldoel te ondersteunen, niet zoveel mogelijk lokale schade of gevoeligheid veroorzaken. Dosering is ook binnen Dry Needling belangrijk.

Dry Needling als onderdeel van return to sport

Return to sport wordt niet bepaald door het verdwijnen van één pijnlijk punt. Een sporter moet voldoende kracht, snelheid, coördinatie en belastbaarheid hebben om de eisen van zijn sport aan te kunnen. Dry Needling kan daar hooguit een ondersteunende rol in spelen.

Stel dat een voetballer na een hamstringblessure nog lokale gevoeligheid ervaart. Dry Needling vermindert tijdelijk de pijn en de sporter voelt zich soepeler. Dat kan prettig zijn.

Maar voordat hij terugkeert naar de wedstrijd moet nog steeds worden beoordeeld of hij maximaal kan sprinten, versnellen en afremmen en of hij herhaalde hoge belasting aankan. Een afname van pijn na Dry Needling is dus geen return-to-sportcriterium. De techniek kan eventueel helpen om een fase van de revalidatie beter te verdragen, maar sport-specifieke capaciteit moet actief worden opgebouwd en getest.

Kan Dry Needling herstel versnellen?

Daarvoor is op dit moment onvoldoende sterk bewijs. Sommige studies beschrijven veranderingen in pijn, stijfheid, perfusie of neuromusculaire uitkomsten. Dat betekent nog niet dat beschadigde spiervezels, pezen of ander weefsel sneller biologisch herstellen. De systematische sportreview uit 2025 beschreef vooral mogelijke voordelen voor pijn en spierstijfheid en wees op belangrijke kennishiaten rond langdurige effecten, herstel en sportprestatie (Kużdżał et al., 2025).

Daarom moet een sporter niet denken dat Dry Needling de normale biologische hersteltijd van een spierscheur overslaat. Een sporter kan zich sneller beter voelen dan het weefsel volledig belastbaar is. Juist dat verschil is klinisch belangrijk.

Praktijkvoorbeeld

Een recreatieve hardloper bereidt zich voor op een halve marathon en ervaart sinds twee weken lokale pijn en een strak gevoel in de kuit. Tijdens het onderzoek zijn er geen aanwijzingen voor een ernstige spierblessure. De kuit is lokaal gevoelig en de sporter ervaart klachten tijdens sneller hardlopen.

De fysiotherapeut gebruikt een beperkte Dry Needling-behandeling als aanvullende interventie. De dag erna voelt de kuit minder strak en de pijn tijdens wandelen is afgenomen. Betekent dit dat de hardloper direct weer een intensieve intervaltraining moet uitvoeren?

Nee. De pijnreactie is veranderd, maar de belastbaarheid moet nog steeds worden beoordeeld. De sporter hervat eerst rustige loopbelasting.

Vervolgens worden kuitkracht, plyometrische oefeningen en snellere loopvormen geleidelijk opgebouwd. Dry Needling heeft in dit geval mogelijk geholpen om de pijn tijdelijk te verminderen. Het daadwerkelijke return-to-runningproces wordt echter bepaald door de reactie op progressieve belasting.

Wat betekent dit voor de sportfysiotherapeut?

Dry Needling kan binnen de sportfysiotherapie een nuttig hulpmiddel zijn. Maar de techniek moet worden geplaatst binnen de eisen van de sport. Een sporter heeft uiteindelijk niets aan een lagere pijnscore op de behandelbank wanneer hij niet kan sprinten, springen of trainen.

Daarom moet iedere behandeling worden gekoppeld aan een functionele vraag. Verandert Dry Needling iets waardoor de sporter beter kan oefenen? Kan de sporter daarna een relevante beweging beter uitvoeren?

Is de mogelijke napijn acceptabel binnen de trainingsplanning? En wordt de sporter werkelijk belastbaarder of voelt hij zich alleen tijdelijk beter? Dat zijn belangrijkere vragen dan het aantal triggerpoints dat met een naald kan worden gevonden.

Conclusie

Dry Needling wordt veel gebruikt bij sporters met lokale spierpijn, stijfheid en musculoskeletale klachten. De huidige wetenschap laat vooral mogelijke voordelen zien voor pijn en ervaren spierstijfheid. Voor bewegingsvrijheid zijn de resultaten wisselend en voor directe verbeteringen in kracht, explosiviteit en sportprestatie is het bewijs minder overtuigend.

Ook bij peesklachten kan needling mogelijk een aanvullende rol spelen, maar de gebruikte technieken verschillen sterk en het afzonderlijke effect blijft bij veel aandoeningen onzeker. Voor of vlak na een wedstrijd moet rekening worden gehouden met mogelijke post-needling soreness. Een intensieve behandeling kan tijdelijk lokale gevoeligheid veroorzaken en is daarom niet automatisch geschikt vlak voor een belangrijke prestatie.

Binnen return to sport moet Dry Needling nooit een vervanging worden voor progressieve krachttraining, loopbelasting, sprinten, springen en sportspecifieke revalidatie. De naald kan mogelijk helpen om pijn tijdelijk te beïnvloeden. De sporter wordt echter niet wedstrijdklaar door minder pijn alleen.

De belangrijkste vraag is daarom niet: “Kan ik deze spier met Dry Needling losmaken?” Maar: “Helpt deze interventie de sporter om de volgende relevante trainings- of revalidatiestap beter uit te voeren, zonder dat de behandeling zelf de belasting onnodig verstoort?” Daar ligt waarschijnlijk de meest realistische plaats van Dry Needling binnen de sportfysiotherapie.