De lijm van sporttape: waarom maakt die verschil?

Welke kleefstoffen worden gebruikt?

Vrijwel alle moderne sporttapes bestaan uit een dragermateriaal met daarop een drukgevoelige kleeflaag (pressure-sensitive adhesive). Deze lijm hecht zodra de tape op de huid wordt aangebracht en lichte druk wordt uitgeoefend. De meest gebruikte kleefstoffen zijn:

• zinkoxide-rubberlijmen;
• acrylkleefstoffen;
• synthetische rubberlijmen;
• latexvrije medische kleefstoffen.

Welke lijm wordt gebruikt, bepaalt onder andere:

• de kleefkracht;
• de draagduur;
• de weerstand tegen vocht;
• het draagcomfort;
• de kans op huidreacties.

Zinkoxide-lijm

Traditionele sporttapes bevatten vaak een zinkoxide-rubberlijm. Zinkoxide wordt al tientallen jaren toegepast binnen medische tapes vanwege de goede hechting en betrouwbare ondersteuning. Voordelen zijn:

• sterke initiële kleefkracht;
• goede mechanische fixatie;
• geschikt voor intensieve ondersteuning;
• relatief eenvoudig met de hand te verwerken.

Het is belangrijk te weten dat zinkoxide zelf zelden de oorzaak is van een allergische reactie. Wanneer huidproblemen ontstaan, zijn deze meestal het gevolg van andere bestanddelen van de kleeflaag, zoals harsen of rubbercomponenten (Johansen et al., 2015).

Acrylkleefstoffen

Steeds meer moderne sporttapes maken gebruik van acrylgebaseerde kleefstoffen. Deze bieden verschillende voordelen:

• goede hechting gedurende langere tijd;
• hoge weerstand tegen transpiratie;
• stabiele kleefkracht;
• vaak latexvrij;
• relatief lage kans op allergische reacties.

Acrylkleefstoffen worden veel gebruikt in medische hulpmiddelen omdat zij een goede balans bieden tussen kleefkracht en huidvriendelijkheid (McNichol et al., 2013).

Kleefkracht en draagtijd

Een goede sporttape moet voldoende blijven hechten gedurende de volledige activiteit. De benodigde kleefkracht hangt af van:

• de duur van de inspanning;
• de intensiteit van de sport;
• de hoeveelheid transpiratie;
• de plaats op het lichaam;
• de hoeveelheid lichaamsbeharing.

Tijdens langdurige inspanning neemt de kleefkracht geleidelijk af door beweging, vocht en mechanische belasting. Een kwalitatief goede tape behoudt echter voldoende hechting om de gewenste ondersteuning gedurende een training of wedstrijd te behouden.

Zweet en vocht

Vocht vormt één van de grootste uitdagingen voor iedere medische tape. Door transpiratie verandert het huidoppervlak, waardoor de hechting geleidelijk kan verminderen. Factoren die de kleefkracht beïnvloeden zijn:

• veel zweten;
• regen;
• zwemmen;
• vettige huid;
• zonnebrandcrème;
• huidlotions.

Daarom adviseren fabrikanten meestal om de huid vooraf:

• schoon;
• droog;
• vetvrij;
• en zo nodig onthaard

te maken voordat de tape wordt aangebracht. Hierdoor wordt de maximale kleefkracht bereikt.

Huidvriendelijkheid

Een sterke lijm is alleen waardevol wanneer de huid deze goed verdraagt. Een huidvriendelijke tape veroorzaakt zo min mogelijk:

• roodheid;
• jeuk;
• huidirritatie;
• pijn bij verwijderen;
• beschadiging van de opperhuid.

Voor mensen met een gevoelige huid zijn hypoallergene of latexvrije tapes vaak een betere keuze. Bij langdurig gebruik kan bovendien een beschermende onderlaag of huidbarrière worden toegepast om huidproblemen te beperken (Fumarola et al., 2020).

Meer kleefkracht is niet altijd beter

Het lijkt logisch dat een sterkere lijm automatisch beter is, maar dat is niet altijd het geval. Een extreem sterke kleeflaag kan leiden tot:

• moeilijk verwijderen;
• meer pijn;
• grotere kans op skin stripping;
• beschadiging van de opperhuid;
• irritatie van kwetsbare huid.

De ideale tape heeft daarom voldoende kleefkracht om tijdens de activiteit goed te blijven zitten, maar laat zich daarna zonder overmatige belasting van de huid verwijderen. De juiste balans tussen ondersteuning en huidvriendelijkheid is belangrijker dan maximale kleefkracht.

Verwijderen zonder huidschade

Ook de manier waarop tape wordt verwijderd bepaalt hoeveel belasting de huid ondervindt. Aanbevolen wordt om:

• de huid met één hand te ondersteunen;
• de tape langzaam terug te trekken;
• de tape laag over de huid af te rollen;
• niet plotseling recht omhoog te trekken.

Bij een gevoelige huid of sterke kleeflagen kan gebruik worden gemaakt van een speciale tape remover of huidolie. Een zorgvuldige verwijdering vermindert de kans op huidbeschadiging aanzienlijk (McNichol et al., 2013).

Verschillen tussen tapes

Hoewel veel sporttapes uiterlijk sterk op elkaar lijken, verschillen zij aanzienlijk in de eigenschappen van de kleeflaag. Belangrijke verschillen zijn:

• type kleefstof;
• hoeveelheid aangebrachte lijm;
• initiële kleefkracht;
• kleefkracht na langdurig gebruik;
• vochtbestendigheid;
• huidvriendelijkheid;
• eenvoud van verwijderen.

Hierdoor kan de ene tape beter geschikt zijn voor intensieve contactsporten, terwijl een andere tape juist prettiger is voor dagelijks gebruik in de fysiotherapiepraktijk. Er bestaat daarom geen universeel beste kleeflaag; de optimale keuze hangt af van de toepassing en de eigenschappen van de gebruiker.

Conclusie

De lijmlaag is één van de belangrijkste onderdelen van een sporttape. Zij bepaalt niet alleen hoe goed de tape blijft zitten, maar ook hoeveel comfort de gebruiker ervaart en hoe groot de kans is op huidreacties. Moderne sporttapes maken vooral gebruik van zinkoxide-rubberlijmen of acrylkleefstoffen, ieder met hun eigen eigenschappen. Een goede kleeflaag biedt voldoende hechting tijdens sportbelasting, blijft functioneren bij transpiratie en laat zich na afloop zonder overmatige huidbeschadiging verwijderen.

Bij de keuze voor een sporttape is het daarom verstandig niet alleen naar de stevigheid van het materiaal te kijken, maar ook naar de eigenschappen van de lijm. De beste tape is uiteindelijk de tape die past bij de blessure, de sport én de huid van de gebruiker.