Osteopathie is een manuele behandelvorm die uitgaat van het principe dat alles in het lichaam met elkaar verbonden is. In plaats van zich alleen te richten op de plek van de klacht, kijkt een osteopaat naar het totaalplaatje: spieren, gewrichten, organen, zenuwbanen en fascia werken samen als één geheel. Als ergens in dat systeem de beweeglijkheid verstoord is, kan dat klachten veroorzaken op een andere plek in het lichaam. Osteopathie richt zich dan ook op het herstellen van die natuurlijke beweeglijkheid om zo het zelfherstellend vermogen van het lichaam te stimuleren.
Osteopaten zijn medisch geschoolde professionals met een opleiding van minimaal vijf jaar op HBO- of universitair niveau. De meeste osteopaten in Nederland hebben eerst een opleiding in fysiotherapie of geneeskunde gevolgd en zich daarna gespecialiseerd via een opleiding osteopathie.
Osteopaat is in Nederland geen wettelijk beschermde titel, zoals fysiotherapeut dat bijvoorbeeld wel is. Dat betekent dat in principe iedereen zichzelf osteopaat mag noemen, ook zonder erkende opleiding of medische achtergrond.
Gelukkig kun je als patiënt zelf letten op kwaliteit door te kiezen voor een osteopaat die is aangesloten bij het Nederlands Register voor Osteopathie (NRO) en/of de Nederlandse Vereniging voor Osteopathie (NVO). Deze osteopaten hebben een erkende opleiding gevolgd en zijn verplicht om zich te houden aan bepaalde kwaliteits-, nascholings- en ethische eisen.
Een osteopaat ‘scant’ met de handen het hele lichaam en gaat op zoek naar bewegingsbeperkingen die de klacht kunnen veroorzaken of in stand houden. De behandeling bestaat uit zachte, manuele technieken gericht op drie systemen: het bewegingsapparaat (spieren, gewrichten), het viscerale systeem (organen en omliggend weefsel) en het craniosacrale systeem (schedel, wervelkolom en hersenvliezen). Anders dan bij chiropractie hoor je hierbij zelden of nooit een “krak”. De technieken zijn meestal subtiel, maar diepgaand en afgestemd op wat het lichaam nodig heeft.
Osteopathie is volkomen veilig en geschikt voor mensen van alle leeftijden; van pasgeboren baby’s tot ouderen. Veel voorkomende klachten die osteopaten behandelen zijn rug- en nekpijn, hoofdpijn, buikklachten, vermoeidheid, bekkeninstabiliteit, maar ook klachten bij baby’s zoals darmkrampjes, overstrekken of een voorkeurshouding. Omdat de behandeling altijd individueel is afgestemd, wordt vooraf uitgebreid onderzoek gedaan om zeker te weten dat osteopathie passend is, indien van toepassing wordt er verwezen naar een andere zorgverlener.
Gemiddeld zijn er zo’n 3 tot 6 behandelingen nodig, afhankelijk van de klacht en hoe lang die al bestaat. Vaak zit er een paar weken tussen de behandelingen, zodat het lichaam de tijd krijgt om te reageren. Bij acute klachten is soms snel resultaat merkbaar, bij chronische klachten kan het wat langer duren. De osteopaat bespreekt altijd het behandelplan met je en past dit aan op basis van het verloop.
Een osteopathisch consult duurt meestal 45 tot 60 minuten. De eerste afspraak is inclusief intake en lichamelijk onderzoek. De kosten liggen gemiddeld tussen de €80 en €110 per behandeling. Net als bij chiropractie wordt osteopathie niet vergoed vanuit de basisverzekering, maar vaak wel (gedeeltelijk) vanuit een aanvullende verzekering onder 'alternatieve zorg'.

Veel osteopaten werken zelfstandig, maar steeds vaker ook in multidisciplinaire praktijken of gezondheidscentra, samen met fysiotherapeuten, huisartsen of verloskundigen. Die samenwerking is waardevol, zeker bij complexe of langdurige klachten waarbij meerdere factoren een rol spelen. Door kennis en inzichten te bundelen, ontstaat een bredere en meer samenhangende aanpak.
Osteopathie wordt steeds bekender in Nederland. Dat komt onder andere door:
Osteopathie is dus veel meer dan zomaar ‘een alternatieve behandeling’. Het is een doordachte en medisch onderbouwde manier van kijken naar gezondheid, met het hele lichaam als uitgangspunt.